• phoothit

“ฤๅษีดัดตน” โยคะไทยเพื่อสุขภาพสำหรับชาวสุขเกษียณ


“ฤๅษีดัดตน” โยคะไทยเพื่อสุขภาพสำหรับชาวสุขเกษียณ

“ฤๅษีดัดตน” หรือ “โยคะไทย” คือ รูปแบบการออกกำลังกายอย่างหนึ่งที่ช่วยในการแก้อาการปวดเมื่อยจากการฝึกสมาธิเป็นระยะเวลานานของเหล่าฤๅษีหรือนักบวชสมัยโบราณ ซึ่งในปัจจุบัน ภูมิปัญญาฤๅษีดัดตนถูกบรรจุลงในตำราการแพทย์แผนไทยแห่งชาติ มีทั้งหมด 80 ท่า และมีการแต่งเพิ่มเติมอีก 47 ท่า ภายหลัง รวมทั้งหมด 127 ท่า


สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ได้ดำเนินการคัดเลือกท่าฤๅษีดัดตนพื้นฐาน 15 ท่า จากท่าฤๅษีดัดตนที่รวบรวมไว้ทั้งหมด 127 ท่า เพื่อเป็นต้นแบบในการดูแลสุขภาพของประชาชน โดยแต่ละท่านั้น มีประโยชน์แก้อาการต่างกันไป ผู้ฝึกไม่จำเป็นต้องทำให้ครบทุกท่า ควรเลือกท่าที่เหมาะสมกับตนเองหรืออาการที่ต้องการแก้ไข มีดังต่อไปนี้


ท่าที่ 1 นวดบริเวณกล้ามเนื้อใบหน้า 7 ท่า เป็นท่าบริหารบริเวณหน้าและสายตา ประกอบด้วย ท่าเสยผม ทาแป้ง เช็ดปาก เช็ดคาง กดใต้คาง ถูหน้าหูและหลังหู และท่าตบท้ายทอย


ท่าที่ 2 แก้ลมข้อมือ และแก้ลมในลำลึงค์ เป็นท่าเริ่มต้น เตรียมความพร้อมของร่างกาย


ท่าที่ 3 แก้ปวดท้องและข้อเท้า และแก้ลมปวดศีรษะ เมื่อฝึกอย่างต่อเนื่องจะทำให้การเคลื่อนไหวของข้อไหล่เป็นไปด้วยดี กระตุ้นการไหลเวียนโลหิตที่ศีรษะและแขน


ท่าที่ 4 แก้ลมเจ็บศีรษะและตามัว และแก้เกียจ เป็นท่าที่ใช้กันบ่อย หรือที่เรียกว่า บิดขี้เกียจ เป็นการยืดบริหารบริเวณส่วนแขน


ท่าที่ 5 แก้แขนขัด และแก้ขัดแขน เป็นการบริหารบริเวณหัวไหล่ ช่วยลดอาการแขนขัด


ท่าที่ 6 แก้กล่อน และแก้เข่าขัด เป็นการบริหารบริเวณเข่า หลัง เอว (คำว่า กล่อน คือ ความเสื่อม)


ท่าที่ 7 แก้กล่อนปัตคาต และแก้เเส้นมหาสนุกระงับ เป็นการบริหารส่วนอกและขา เป็นท่าต่อเนื่องจากท่าที่ 6 (กล่อนปัตคาต หมายถึง ภาวะอาการขัดเจ็บของกล้ามเนื้ออันเนื่องมาจากความเสื่อมของกล้ามเนื้อและเลือดภายใน)


ท่าที่ 8 แก้ลมในแขน เป็นการบริหารส่วนแขน ข้อมือ และนิ้วมือ


ท่าที่ 9 ดำรงกายอายุยืน เป็นการบริหารส่วนขา มีการยืดร่างกายตามแนวดิ่ง


ท่าที่ 10 แก้ไหล่ ขา และแก้เข่า ขา เป็นการบริหารเอว อก ขา และไหล่


ท่าที่ 11 แก้โรคในอก เป็นการผายปอด บริหารส่วนอกและไหล่


ท่าที่ 12 แก้ตะคริวมือและตะคริวเท้า เป็นการทดสอบการทรงตัว เป็นการบริหารส่วนขา


ท่าที่ 13 แก้ตะโพกสลักเพชร และแก้้ไหล่ตะโพกขัด เป็นการบริหารไหล่ สะโพก และหลัง


ท่าที่ 14 แก้ลมเลือกนัยน์ตามัว และแก้ลมอันรัดทั้งตัว เป็นการบริหารส่วนคอ ขา และหน้าอก


ท่าที่ 15 แก้เมื่อยปลายมือปลายเท้า เป็นการบริหารส่วนเอว เข่า ขา และคอ


ส่วนวิธีการฝึกแต่ละท่านั้น สามารถดูได้ที่หนังสือ “ขยับกาย สบายชีวี ด้วยการบริหารแบบไทย ฤๅษีดัดตนพื้นฐาน 15 ท่า” หรือที่ลิงค์ต่อไปนี้ (คลิกเพื่ออ่าน) ซึ่งจะมีรายละเอียดให้ปฏิบัติตามในแต่ละท่าพร้อมภาพประกอบ


อีกทั้งยังมีงานวิจัย ในปี 2560 ซึ่งศึกษาเปรียบเทียบผลการออกกำลังกายด้วยวิธีฤๅษีดัดตนและไทชิ (ไทเก็ก) ต่อสมรรถภาพทางกายและคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้สูงอายุ พบว่า กลุ่มที่ออกกำลังกายด้วยฤๅษีดัดตน มีค่าสมรรถภาพทางกายและคุณภาพชีวิต ดีกว่ากลุ่มออกกำลังกายด้วยไทชิและกลุ่มที่ไม่ได้ออกกำลังกายอีกด้วย


อย่างไรก็ตาม ฤๅษีดัดตน เป็นกิจกรรมเพื่อสุขภาพทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจแต่อาจไม่ใช่กิจกรรมที่เหมาะสำหรับทุกคน ฉะนั้นการฝึกให้ทำอย่างค่อยเป็นค่อยเป็นไป หากมีอาการบาดเจ็บให้เลิกทำทันทีไม่ควรฝืน สำหรับชาวสุขเกษียณที่มีอาการปวด บวม กระดูกหักหรือเสื่อม ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมนี้ เพราะอาจทำให้ร่างกายบาดเจ็บได้


(ข้อมูลบางส่วนจาก : หนังสือ “ขยับกาย สบายชีวี ด้วยการบริหารแบบไทย ฤๅษีดัดตนพื้นฐาน 15 ท่า” ของ กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข และ บทความวิจัยเรื่อง "ผลของการฝึกฤๅษีดัดตนประยุกต์ต่อสมรรถภาพทางกายในหญิงสูงวัยที่มีภาวะอ้วน" ของ วารี วิดจายา ธนารักษ์ วงษ์วัฒนพงษ์ และ อมรพันธ์ อัจจิมาพร วิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการกีฬา มหาวิทยาลัยมหิดล)



ดู 22 ครั้ง0 ความคิดเห็น