• phoothit

ไทเก็ก ทางเลือกเพื่อสุขภาพวัยเกษียณ ชะลอความชรา

อายุที่มากขึ้นมาพร้อมกับสภาพร่างกายที่เสื่อมถอยลง จะเดิน วิ่ง นั่ง นอน หรือกิจกรรมใด ๆ เหมือนว่าจะไม่สามารถทำได้ดีมีประสิทธิภาพอย่างเมื่อก่อน เป็นปัญหาที่ผู้สูงอายุต้องเจอตามกาลเวลาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้


เมื่ออายุมากขึ้น สมรรถภาพร่างกายจะค่อย ๆ ลดลง มีการเปลี่ยนแปลงของอวัยวะภายในของระบบต่าง ๆ เช่น ด้านระบบการเคลื่อนไหว เมื่อกล้ามเนื้อมีมวลน้อยลงและเกลือแร่สะสมลดลง ทำให้การยืดหดกล้ามทำได้ไม่ดี รวมถึงความแข็งแรงของกล้ามเนื้อลดลง ข้อต่อต่าง ๆ เสื่อมสภาพ ทำให้การเคลื่อนไหวไม่คล่องตัว สภาวะเสื่อมถอยของร่างกายเหล่านี้ ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน


การออกกำลังกายที่เหมาะสมและสม่ำเสมอ จะส่งผลให้ระบบที่เสื่อมถอยนั้น สามารถเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นได้ เห็นได้ชัดเจน เช่น ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและข้อต่อที่มากขึ้น ทำให้การเคลื่อนไหวคล่องตัวกว่าเดิม หรือระบบการหายใจและระบบไหลเวียนโลหิต เมื่อมีการกระจายของหลอดเลือดฝอยไปสู่อวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการออกกำลังกายและในกล้ามเนื้อหัวใจ ทำให้ได้รับเลือดหล่อเลี้ยงเพียงพอ ร่างกายมีความยืดหยุ่น กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ประสานงานกันได้ดีขึ้น


ฉะนั้นการออกกำลังกายจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อผู้สูงอายุเพื่อรักษาสภาพร่างกายให้แข็งแรง ใช้ชีวิตได้อย่างสะดวก รวมทั้งลดความเสี่ยงในการเจ็บป่วยและโรคภัยต่าง ๆ อีกทั้งช่วยผ่อนคลายความเครียดและชะลอความชรา


สุขเกษียณขอแนะนำกิจกรรมที่ได้ออกกำลังกายโดยไม่ใช้ร่างกายหนักมากเกินไป เหมาะกับผู้สูงอายุอย่างยิ่งนั่นคือ ไทเก็ก (หรือออกเสียงแบบจีนกลางว่า ไทจี๋ ประเทศไทยเรียกกันหลายสำเนียง ไท่เก๊ก ไทเก็ก ไท้เก๊ก ไท่จี๋ ไท้จี๋ ไทชิ และ ไทกิ๊บ) ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เคลื่อนไหวร่างกายด้วยท่าทางที่นุ่มนวลและต่อเนื่อง ออกแรงไม่มาก เคลื่อนไหวช้า มีแรงกระแทกต่ำ กล้ามเนื้อไม่ตึงหรือเกร็งเกินไป ข้อต่อและเนื้อเยื่อไม่ยืดขยายมากเกินไป


การฝึกไทเก็กเป็นประจำช่วยเพิ่มพลัง ทำให้ร่างกายแข็งแรง ซึ่งเหมาะสำหรับทุกเพศและทุกวัย เป็นทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ สำหรับผู้ที่ต้องการผ่อนคลายความเครียด โดยเฉพาะวัยสูงอายุที่ต้องระมัดระวังในเคลื่อนไหวร่างกายเป็นพิเศษ ซึ่งการฝึกอย่างถูกต้องอย่างต่อเนื่อง ส่งผลดีต่อสุขภาพจิตและสุขภาพกาย ชะลอความชราเสื่อมของร่างกาย


ไทเก็กมีหลายสาย เป็นที่ยอมรับในปัจจุบันมี 5 สายหลัก คือ ไทเก็กสายตระกูลหยาง ตระกูลเฉิน ตระกูลอู่ ตระกูลอู๋ และตระกูลซุน แต่มีหลักสำคัญเดียวกันตามที่ปรมาจารย์ จางซางฟง คิดค้นขึ้นประมาณ คริสต์ศตวรรษที่ 12–14 โดยที่เป็นที่แพร่หลายในประเทศไทยจะเป็นสายตระกูลหยาง


ไทเก็กมีกระบวนท่ามากถึง 84 ท่า เน้นประสานสัมพันธ์ระหว่างกายและใจ มีความสม่ำเสมอเชื่องช้าแต่มั่งคง ต้องอาศัยสสมาธิควบคุมลมหายใจ วิดิทัศน์ต่อไปนี้คือตัวอย่างการรำ 24 ท่า แบบสายตระกูลหยาง



การฝึกท่ารำนั้นควรมีผู้รู้คอยแนะนำใกล้ชิดไม่ควรฝึกเอง สามารถค้นหาดูว่ามีสำนักหรือการรวมกลุ่มฝึกที่ใดบ้าง หากเป็นกรุงเทพฯ นิยมรวมกลุ่มฝึกกันที่สวนสาธารณะลุมพินี หรือสอบถามได้ที่สมาคมไท้เก๊กประเทศไทย (Taichi Association of Thailand)


ทั้งนี้ ผู้สนใจสามารถเริ่มฝึกบริหารลมปราณหรือไทจิชี่กง 18 ท่า ด้วยตนเองเป็นเบื้องต้น ดังวีดิทัศน์ตัวอย่างต่อไปนี้

แนะนำว่าควรฝึกช้า ๆ อย่างระวัง หากทำไม่ได้ไม่ควรฝืน


แม้ไทเก็กจะนุ่มนวลและปลอดภัยแต่อาจจะไม่เหมาะสำหรับคนบางกลุ่ม เช่น ผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับข้อต่อ ฉะนั้นควรปรึกษาแพทย์ หากสงสัยว่ามีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพ เพราะอาจต้องเพิ่มความระมัดระวังหรือปรับเปลี่ยนบางท่าทางเพื่อลดการบาดเจ็บ


กิจกรรมการออกกำลังกายเป็นเพียงวิธีการดูแลสุขภาพเพียงด้านหนึ่งเท่านั้น ชาวสุขเกษียณควรจะดูแลด้านอื่นควบคู่กันไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอาหารการกินที่เหมาะสม การดูแลสุขภาพจิตใจให้ผ่อนคลายไม่ให้ตึงเครียด เหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยประกอบกัน


ลองสำรวจร่างกายตนเองดูว่าเป็นอย่างไร ถึงเวลาหันมาดูแลตัวเองเพิ่มขึ้นหรือยัง สุขภาพที่ดีสามารถเลือกได้ เมื่อจิตใจดีร่างกายดี ชาวสุขเกษียณก็จะมีความสุขไปอีกนาน


sook-kasean-TaiChi
ไทเก็ก ทางเลือกเพื่อสุขภาพวัยเกษียณ ชะลอความชรา