• phoothit

“ฟังเพลง” ย้อนวันวาน กิจกรรมบันเทิงใจแถมสุขภาพจิตดี


sook-kasean-music
“ฟังเพลง” ย้อนวันวาน กิจกรรมบันเทิงใจแถมสุขภาพจิตดี

กิจกรรมที่สามารถสร้างความสุขสำหรับผู้สูงอายุมีหลากหลายกิจกรรมด้วยกัน แต่ไม่ควรเป็นกิจกรรมที่หักโหมเกินสมรรถภาพทางร่างกาย ควรเน้นที่การผ่อนคลาย บันเทิงเริงใจ ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกาย การท่องเที่ยว หรือกิจกรรมสันทนาการต่าง ๆ


หนึ่งในกิจกรรมสันทนาการคือ กิจกรรมเกี่ยวกับดนตรี เช่น ฟังเพลง ร้องเพลง เล่นดนตรี เต้นรำ ออกกำลังกายประกอบเสียงดนตรี หรือแม้แต่ฟังเพลงขณะทำงานบ้านไปด้วย เป็นต้น


ดนตรีมีผลต่อสุขภาพของบุคคลและการรักษาถึงระดับจิตใจและจิตวิญญาณระดับบุคคล สามารถลดความกังวล ลดภาวะซึมเศร้า ช่วยเบี่ยงเบนความสนใจ เกิดความสงบ ช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น ไม่หงุดหงิดฟุ้งซ่าน ช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีกับบุคคลอื่น และดนตรีมีส่วนร่วมในการพัฒนาสมอง อารมณ์และจิตใจให้แก่ผู้สูงอายุ อีกด้วย


ผู้สูงอายุหลายคนเชื่อว่า ดนตรีช่วยทำให้สามารถนึกถึงเรื่องราวในอดีตได้ ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยที่พบว่า ดนตรีสามารถเพิ่มความจำ และทำให้เกิดความคิดย้อนถึงเพลงที่เคยฟังในอดีตได้ เช่น ความสำคัญหรือเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับบทเพลงนั้น


ขณะที่งานวิจัยที่ได้ศึกษาวิเคราะห์และการจดจำเชิงอารมณ์ที่ตอบสนองต่อเสียงดนตรีโดยใช้การวัดสัญญาณสมองพบว่า กลุ่มผู้ที่มีอายุ 36-50 ปี มีความรู้สึกดีกับเพลงที่มีเนื้อเพลงที่ดี ส่งผลต่อแรงบันดาลใจ มีการตอบสนองด้านอารมณ์ของผู้ฟัง อีกทั้งพบว่าการฟังเพลงช้าเบา ๆ ช่วยให้ผู้สูงอายุนอนหลับได้ดีขึ้น


การฟังดนตรีจึงเป็นกิจกรรมทางเลือกหนึ่งที่เหมาะสมสำหรับชาวสุขเกษียณที่ต้องการการพักผ่อนหย่อนใจ บันเทิงอารมณ์ โดยอาจเลือกฟังเพลงที่โปรดปรานไปพร้อมกับการทำกิจกรรมอื่น ๆ ไปด้วย เช่น ฟังขณะทำสวน เย็บผ้า ทำอาหาร ออกกำลังกาย เป็นต้น ซึ่งนอกเหนือจากเป็นกิจกรรมเพื่อการสันทนาการแล้ว ดนตรียังสามารถส่งผลในการฟื้นฟูสภาพจิตใจอีกด้วย


ผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคพาร์กินสันมักจะมีภาวะซึมเศร้าตามมา ซึ่งส่งผลให้การรักษาโรคทำได้ลำบากขึ้น จากการศึกษาพบว่า วิธีบำบัดภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคพาร์กินสันที่ได้ผลดีมากอย่างหนึ่ง คือ ใช้วิธีการเพิ่มระดับของซีโรโทนิน ซึ่งดนตรีบำบัดเป็นกระบวนการอีกอย่างที่สามารถเพิ่มระดับ ซีโรโทนิน ได้


ตามแนวคิดที่ว่า ดนตรีทำให้มีการตอบสนองทางอารมณ์ภายในจิตใจและการตอบสนองทางกายภาพจนนำไปสู่ผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีขึ้น เนื่องจากส่วนประกอบของจังหวะ ทำนอง ระดับเสียง และความกลมกลือนของเสียง สามารถผ่านเข้าสู่ระบบประสาทส่วนลิมบิค (limbic system) แล้วไปกระตุ้นการสร้างและการทำงานของสารสื่อประสาทที่สำคัญคือ ซีโรโทนิน ช่วยปรับอารมณ์เป็นด้านบวก ขจัดอารมณ์ด้านลบ ซึ่งการฟังดนตรีให้มีประสิทธิภาพสูงในเชิงการบำบัดคือ การฟัง 20-60 นาทีต่อครั้ง และไม่ต่ำกว่า 4 ครั้งต่อสัปดาห์


เห็นได้ชัดเจนว่าการฟังเพลหรือดนตรีนั้น ส่งผลต่ออารมณ์และความรู้สึกอย่างมาก มีประโยชน์และคุณค่ามหาศาล สามารถนำมาปรับใช้เพื่อเสริมสร้างสุขภาพจิตได้ดีอีกทางหนึ่ง โดยชาวสุขเกษียณสามารถเปิดเพลงที่โปรดปราน ขณะทำกิจกรรมอื่น ๆ ไปด้วย เพื่อความบันเทิงใจ สุขภาพจิตดี และยังสามารถได้ย้อนวันวานไปในบทเพลงนั้นได้อีกด้วย


(ข้อมูลบางส่วนจาก : บทความวิจัยเรื่อง "ผลของโปรแกรมการใช้ดนตรีบำบัดร่วมกับการสนับสนุนทางสังคมต่อภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุโรคพาร์กินสัน" ของ ภูริพงษ์ เจริญแพทย์ และ ทัศนา ชูวรรธนะปกรณ์ สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ บทความวิจัยเรื่อง "ทัศนคติและมุมมองการสร้างความสุขจากดนตรีของผู้สูงอายุในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล" ของ ช่อผกา กิระพล และ สิริชัย ดีเลิศ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยศิลปากร)

ดู 39 ครั้ง0 ความคิดเห็น