• phoothit

United Nations Day: องค์การสหประชาชาติและส่วนร่วมของประเทศไทย


sks-atc-23092021-1

เนื่องในวันที่ 24 ตุลาคม ของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็น “วันสหประชาชาติ (United Nations Day)” เนื่องจาก เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) “องค์การสหประชาชาติ (United Nation Organization: UN)” ได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการ หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 สงบ โดยมีประเทศสมาชิกผู้เริ่มก่อตั้ง 51 ประเทศ เพื่อการนี้จึงกำหนดให้เป็นวันกำเนิดขององค์การสหประชาชาติ เพื่อระลึกแก่การกำเนิดของสหประชาชาติ โดยให้ตระหนักถึงความเสมอภาค สิทธิมนุษยชน เพื่อเสริมสร้างสันติภาพ และความมั่นคงให้เกิดขึ้น

องค์การสหประชาชาติ

องค์การสหประชาชาติ เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่มีบทบาทสำคัญในการนำสันติภาพโลก โดยพยายามให้มนุษย์โลกอยู่ร่วมกันอย่างเสมอภาคและสงบสุข ก่อตั้งในช่วงสงครามโลก ครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2482-2488) โดยความร่วมมือของ วินสตัน เชอร์ชิล (Winston Churchill) นายกรัฐมนตรีอังกฤษ (ในขณะนั้น) และ แฟรงคลิน ดี. รูสเวลท์ (Franklin D. Roosevelt) ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา (ในขณะนั้น) ด้วยเหตุ 3 ประการ คือ

1. เพื่อระงับกรณีพิพาทระหว่างประเทศคู่กรณีด้วยสันติวิธี

2. เป็นแกนกลางในการนำสันติภาพถาวรสู่โลก

3. เป็นศูนย์กลางความร่วมมือช่วยเหลือระหว่างประเทศในทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม

องค์การสหประชาชาติ สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ นครนิวยอร์ก (New York) ประเทศสหรัฐอเมริกา ภาษาทางการมี 6 ภาษา คือ อังกฤษ ฝรั่งเศส สเปน รัสเซีย จีน และอาหรับ


เหตุการณ์การก่อตั้ง

เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) ผู้แทนประเทศต่าง ๆ ได้มาประชุมร่วมกัน ณ พระราชวังเซนต์เจมส์ ประเทศอังกฤษ เพื่อเจรายุติสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยมีการลงนามในปฏิญญาลอนดอน ระหว่างบรรดาผู้แทนรัฐบาลพลัดถิ่นในประเทศอังกฤษ และเสนอให้จัดตตั้งองค์การสันติภาพโลก

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) แฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ได้แถลงการณ์ร่วมกับ วินสตัน เชอร์ชิล นายกรัฐมนตรีอังกฤษ บนเรือรบประจัญบานออกัสตา ซึ่งเรียกแถลงการณ์นี้ ว่า “กฎบัตรแอตแลนติก” เพื่อก่อตั้งองค์การสันติภาพและก่อให้เกิดการร่วมลงนามในปฏิญญาสหประชาชาติ ทำให้เกิดคำว่า “สหประชาชาติ”


วินสตัน เชอร์ชิล - แฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ (ภาพจาก : politico.com)

เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2486 (ค.ศ. 1943) ผู้แทนจากจีน สหภาพโซเวียต อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา ได้ประชุมหารือและลงนางในปฏิญญามอสโก

วันที่ 21 สิงหาคม ถึงวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2487 (ค.ศ 1944) ผู้แทนจากจีน สหภาพโซเวียต อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา ได้ประชุมหารือเกี่ยวกับร่างกฎบัตรลงประชามติ ที่ ดัมบาร์ตัน โอ๊ค ชานกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ประเทศสหรัฐอเมริกา

เมื่อวันที่ 4-11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) แฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา วินสตัน เชอร์ชิล นายกรัฐมนตรีอังกฤษ และ โจเซฟ สตาลิน (Joseph Stalin) ผู้นำสหภาพโซเวียต (ในขณะนั้น) ร่วมประชุม ณ เมืองยัลตา แหลมไคลเมีย สหภาพโซเวียต เพื่อพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมร่างกฎบัตรของสหประชาชาติ โดยตกลงกันในเรื่องสิทธิยับยั้งความปลอดภัย

เมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) มีการประชุมที่ ซานฟรานซิสโก ระหว่างประเทศต่าง ๆ จำนวนน 50 ประเทศ เพื่อร่วมลงนามในกฎบัตรของสหประชาชาติ

กระทั่งเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) กฎบัตรสหประชาชาติได้รับสัตยาบันจากสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร สหภาพโซเวียต จีน และประเทศส่วนใหญ่ที่ลงนามในกฎบัตรสหประชาชาติ และกฎบัตรเริ่มมีผลบังคับใช้ ดังนั้น จึงกำหนดให้วันที่ 24 ตุลาคม ของทุกปี เป็น “วันสหประชาชาติ”


โจเซฟ สตาลิน - แฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ - วินสตัน เชอร์ชิล (ภาพจาก : National Geographic)

องค์กรหลักของสหประชาชาติ

1. สมัชชาใหญ่สหประชาชาติ (General Assembly) สมาชิกขององค์การสหประชาชติทุกประเทศต้องเป็นสมาชิกสมัชชาด้วย สมัชชาฯ จะจัดให้มีการประชุมสมัยสามัญ ในวันอังคารที่ 3 ของเดือนกันยายน และอาจมีการประชุมสมัยพิเศษขึ้นตามโอกาส ซึ่งในการประชุมแต่ละครั้ง ประเทศสมาชิกมีสิทธิส่งผู้แทนเข้าร่วมการประชุมได้ แต่ไม่เกิน 5 คน แต่ละประเทศมีสิทธิ์ออกเสียงได้ประเทศละ 1 เสียง

สมัชชาฯ ประกอบด้วยประธานสมัชชา 1 คน รองประธาน 17 คน โดยคัดเลือกจากทวีปยุโรป 3 คน อเมริกาใต้ 3 คน เอเชียและแอฟริการ 7 คน และประเทศที่เป็นสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคง 5 คน และถ้าประธานมาจากพื้นที่ไหน รองประธานเขตนั้นจะต้องลดลง 1 คน

2. คณะมนตรีความมั่นคง (Security Council) หน้าที่ของคณะมนตรีความมั่นคง คือ การระงับกรณีพิพาทระหว่างประเทศ ซึ่งสามารถใช้กำลังทหารในการระงับข้อพิพาทนั้นได้ รักษาสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ สอบสวนกรณีพิพาทหรือสาเหตุอันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งระหว่างกันได้ และหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงทางด้านสันติภาพของโลก

ประกอบด้วยสมาชิก 15 ประเทศ มีสมาชิกถาวร (Permanent Members) อีก 10 ประเทศ และอยู่ในตำแหน่งครั้งละ 2 ปี

3. คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคม (Economic and Social Council) มีหน้าที่ประสานงานให้เกิดความร่วมมือทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และมนุษยธรรม ระหว่างสมาชิกประเทศ สมาชิกจำนวน 54 ประเทศ อยู่ในตำแหน่งครั้งละ 3 ปี

4. คณะมนตรีภาวะทรัสตี (Trusteeship Council) มีหน้าที่ให้คำปรึกษาและดูแลการบริหารงานดินแดนที่อยู่ในภาวะทรัสตี สมาชิก และคณะมนตรีนี้ ได้แก่ ประเทศที่ทำหน้าที่ปกครองดินแดนในภาวะทรัสตี สมาชิกประจำคณะมนตรีความมั่นคงและสมาชิกอื่น ๆ ที่เลือกตั้งโดยสมัชชา คณะมนตรีภาวะทรัสตีได้ดำเนินโยบายที่จะให้ประเทศที่อยู่ในภาวะทรัสตี สามารถประกาศตนเองเป็นเอกราชได้ และสามารถทำสำเร็จมาแล้วหลายประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศที่อยู่ในทวีปแอฟริกา

5. สำนักงานเลขาธิการสหประชาชาติ (The Secretariat) มีหน้าที่ควบคุมการบริหารและธุรการขององค์กรต่าง ๆ ในองค์การสหประชาชาติ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาทางการเมือง และปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อสันติภาพของโลก มีเลขาธิการเป็นผู้บริหารงาน อยู่ในตำแหน่งครั้งละ 5 ปี โดยการแต่งตั้งจากการประชุมสมัชชาใหญ่

สำนักเลขาธิการประกอบด้วยองค์กรย่อยดังต่อไปนี้

5.1 กองทุนสงเคราะห์เด็กแห่งสหประชาชาติ United Nations Children's Fund - UNICEF ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2489 โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้ความช่วยเหลือแก่เด็กกำพร้าที่พ่อแม่เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่ 2 ในการรณรงค์ให้รัฐบาลและบุคคลทั่วไปตระหนักในสุขภาพความเป็นอยู่ และการเจริญเติบโตของเด็กทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา และจิตใจ รวมถึงสนับสนุนโครงการสำหรับเด็กทั่วโลกองค์การยูนิเซฟเคยได้รับรางวัลโนเบล สาขาสันติภาพ เมื่อปี พ.ศ. 2508

5.2 สถาบันฝึกอบรบและวิจัยของสหประชาชาติ United Nations Institute for Training and Research - UNITAR

5.3 โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ United Nations Development Programme - UNDP ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2508 เพื่อเสริมสร้างและสนับสนุนประเทศที่กำลังพัฒนาให้สามารถพึ่งพาตนเองได้โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ ได้แก่ ดำเนินการปฏิรูปทางเศรษฐกิจ ดำเนินการในเรื่องของสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ โดยการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีในการลดของเสียและเศษขยะ รวมถึงการสนับสนุนพัฒนาการวิจัยเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยการขจัดความยากจนให้หมดไป โดยการส่งเสริมทักษะทางวิชาชีพ

5.4 ที่ประชุมว่าด้วยการค้าและพัฒนาการแห่งสหประชาชาติ United Nations Conference on Trade and Development - UNCTAD

5.5 องค์กรพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ United Nations Industrial Development Organization - UNIDO ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2509 ในฐานะหน่วยงานหนึ่งในองค์การสหประชาชาติเพื่อเร่งรัดพัฒนาอุตสาหกรรม และได้ยกฐานะขึ้นเป็นองค์การพัฒนาฯ เมื่อปี พ.ศ. 2529

5.6 สำนักข้าหลวงใหญ่เพื่อผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ United Nations High Commissioner for Refugee - UNHCR ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2494 เพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ต้องลี้ภัย หมายถึง บุคคลที่อยู่นอกประเทศ เนื่องจากเกิดความหวาดกลัวอย่างมีเหตุผลเพียงพอว่าจะถูกประหัตประหาร เพราะความแตกต่างทางด้านเชื้อชาติ ศาสนา สัญชาติของสมาชิกของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือเพราะความคิดเห็นทางการเมือง เป็นผู้ซึ่งไม่อาจหรือไม่ยินดีรับความคุ้มครองจากประเทศนั้น ๆ ไม่ยินดีกลับไปเพราะกลัวจะถูกประหัตประหาร