• phoothit

World Tourism Day : ท่องเที่ยวธรรมชาติ ตัวเลือกพักใจวัยเกษียณ


sks-atc-10092021-1

วันที่ 27 กันยายน ของทุกปี องค์การท่องเที่ยวโลกแห่งสหประชาชาติ (UNWTO) มีมติเห็นชอบ (เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2522) กำหนดให้เป็น “วันการท่องเที่ยวโลก” (World Tourism Day) เพื่อให้ทุกคนตระหนักถึงบทบาทและความสำคัญของการท่องเที่ยว ที่ส่งผลกระทบต่อสังคม วัฒนธรรม และมูลค่าทางเศรษฐกิจ ที่มีต่อการท่องเที่ยวทั่วโลก นำไปสู่การกำหนดบทบัญญัติแผนการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวสากลในอนาคต

การท่องเที่ยวแบบไหนที่จะเหมาะกับชาวสุขเกษียณบ้าง ?

ก่อนหน้านี้ สุขเกษียณได้เผยแพร่บทความเรื่อง “Blue Zone – Green Zone พื้นที่ชีวิตอันยืนยาวในวัยเกษียณ” มีใจความสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่า ต้นไม้ ธรรมชาติ หรือพื้นที่สีเขียว (Green Zone) สามารถช่วยให้มนุษย์มีชีวิตที่ยืนยาวได้มากขึ้น เนื่องจาก การได้ใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติหรือต้นไม้จะช่วยเพิ่มระดับของ "เซลล์ NK (Natural Killer)" ซึ่งเป็นเม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่มีในร่างกายทำหน้าที่ทำลายเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัสและเซลล์มะเร็งได้ อีกทั้ง ชายให้มนุษย์ผ่อนคลายความเหนื่อยล้าตามสัญชาตญาณของมนุษย์ที่สัมพันธ์กับธรรมชาติ ซึ่งมีส่วนเสริมในการสร้างพื้นที่สำหรับคนสูงวัยสุขภาพดีหรือพื้นที่สีน้ำเงิน (Blue Zone) (คลิกที่นี่เพื่ออ่านบทความ)

อีกทั้ง ราเชล คาแพลน และสตีเฟน คาแพลน นักจิตวิทยาและวิทยาศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อม ได้อธิบายปรากฏการณ์ที่ธรรมชาติเอื้อต่อการฟื้นคืนพลัง (restorative) ด้วยทฤษฎีฟื้นฟูความใส่ใจ (The Attention Restoration Theory : ART) โดยกล่าวถึงการผ่อนคลายจากความอ่อนล้าของสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการรู้คิด การใช้ความคิดในงานที่มีความซับซ้อน หรืองานที่มีรายละเอียด ซึ่งทำให้มนุษย์รู้สึกอ่อนล้า (fatigue) โดยธรรมชาติได้เอื้อต่อการฟื้นคืนพลังให้มนุษย์ ธรรมชาติสามารถดึงดูดให้มนุษย์ถอนตัวจากการจดจ่อกับงานที่ทำให้รู้สึกอ่อนล้า จนรู้สึกผ่อนคลายขึ้นได้อย่างน่าอัศจรรย์

ขณะที่ แอนต์เต คเยลเกรน และ ฮานเน เบอร์คาลล์ นักจิตวิทยาจากประเทศสวีเดน ที่ได้ศึกษาผลการฟื้นคืนสู่สภาพเดิมจากการผ่อนคลายในสภาพแวดล้อมธรรมชาติจริงเทียบกับสภาพแวดล้อมธรรมชาติจำลอง จากผู้ป่วยโรคเครียด ผลพบว่า สภาพแวดล้อมธรรมชาติทั้งจริงและจำลอง สามารถลดความเครียดได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าเทียมกัน แต่สภาพแวดล้อมธรรมชาติจริงจะมีการผ่อนคลายในระดับลึกและมีพลังงานด้านบวกเพิ่มขึ้นมากกว่าสภาพแวดล้อมธรรมชาติแบบจำลอง


การท่องเที่ยวเพื่อสัมผัสธรรมชาติจึงเป็นทางเลือกการพักผ่อนที่เหมาะสมอีกตัวเลือกหนึ่งสำหรับชาวสุขเกษียณ เช่น พื้นที่ป่า สวนพฤกษศาสตร์ รีสอร์ท สวนสัตว์ เป็นต้น ซึ่งในประเทศไทย ผู้สูงอายุมีสิทธิเที่ยวชมสถานที่ท่องเที่ยวของรัฐได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งรวมถึงสถานที่ทางธรรมชาติ อย่างอุทยานแห่งชาติทั่วประเทศ 155 แห่ง รวมถึงสวนสัตว์ 6 แห่ง และสวนพฤกษศาสตร์อีก 5 แห่ง ซึ่งเป็นสวัสดิการสำหรับผู้สูงอายุไทยตามกฎหมาย

ทั้งนี้ การท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติบางแห่งอาจไม่เหมาะกับชาวสุขเกษียณบางท่าน เนื่องจากเส้นทางศึกษาธรรมชาติมีภูมิประเทศที่ไม่เหมาะกับสภาพร่างกายของผู้สูงวัยหรือผู้ที่ร่างกายไม่พร้อม ฉะนั้น จะต้องประเมินร่างกายของตนเองให้ดีและศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่นั้น ๆ ให้ดี เพื่อความปลอดภัย อาจจะเลือกท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติที่ใกล้บ้านเพื่อความสะดวก และสอบถามเจ้าหน้าที่อุทยานก่อนตัดสินใจ โดยเน้นที่ความปลอดภัย เลี่ยงการบาดเจ็บทางกายภาพที่อาจจะเกิดขึ้น

การได้สัมผัสต้นไม้ ป่า หรือธรรมชาติ สามารถทำให้มนุษย์รู้สึกผ่อนคลายได้ ซึ่งเป็นความเชื่อพื้นฐานว่าคนเรามีสัญชาตญาณที่จะเข้าหาธรรมชาติ เพราะบรรพบุรุษของมนุษย์เติบโตในสภาพแวดล้อมธรรมชาติมาก่อน

การท่องเที่ยวป่าหรือธรรมชาติจึงเป็นการพักผ่อนอีกรูปแบบหนึ่งที่น่านสนใจสำหรับวัยเกษียณ ซึ่งไม่ใช่แค่อุทยานแห่งชาติหรือสวนพฤกษศาสตร์เท่านั้น ชาวสุขเกษียณที่สนใจศึกษาธรรมะในพุทธศาสนา อาจพิจารณาวัดป่าเป็นตัวเลือกในการท่องเที่ยวประกอบการปฏิบัติธรรมหรือฟังเทศน์ นอกจากจะได้การผ่อนคลายจากต้นไม้ใบหญ้าแล้ว ยังได้ธรรมะให้ใจร่มเย็นอีกด้วย ซึ่งอาจกล่าวได้ว่า ธรรมชาติเป็นที่พักใจสำหรับวัยเกษียณอย่างแท้จริง


(ข้อมูลบางส่วนจาก : การทำสวนและธรรมชาติบำบัด ของ อรัญญา ตุ้ยคัมภีร์ และคณะ, แนวคิดเกี่ยวกับธรรมชาติบำบัด กองการแพทย์ทางเลือก และ สวัสดิการผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ)


ดู 10 ครั้ง0 ความคิดเห็น