fbpx

12 ปี นักษัตรไทย ชื่อนี้มีที่มา

ตำนาน 12 นักษัตรไทย

 

             ชาวสุขเกษียณเคยสงสัยไหมว่า 12 ปีนักษัตรของไทย ทำไมต้องเป็นสัตว์ทั้ง 12 ตัวนี้? แล้วทำไมสัตว์ตัวเล็กๆอย่างหนูถึงได้อยู่ขึ้นต้นปีนักษัตร? วันนี้เรามีตำนานความเชื่อเรื่องปีนักษัตรของประเทศไทยมาเล่าให้ฟังกันครับ 
 
             อย่างแรกนักษัตรตามราชบัณฑิตยสภา นิยามว่าชื่อรอบเวลากำหนด 12 ปี เป็น 1 รอบ เรียกว่า 12 นักษัตรโดยกำหนดให้สัตว์ 12 ชนิดเป็นเครื่องหมายแต่ละปี เริ่มจากปีชวด เป็น หนู ปีฉลู เป็น วัว ปีขาล เป็น เสือ ปีเถาะ เป็น กระต่าย ปีมะโรง เป็น งูใหญ่ ปีมะเส็ง เป็น งูเล็ก ปีมะเมีย เป็นม้า ปีมะแม เป็น แพะ ปีวอก เป็น ลิง ปีระกา เป็นไก่ ปีจอ เป็นสุนัข ปีกุน เป็นหมู
 
            ส่วนสาเหตุที่ต้องเป็นสัตว์ทั้ง 12 ชนิดนี้ ไม่มีใครทราบอย่างชัดเจน แต่มีตำนานเรื่องหนึ่งของชาวไทยลื้อเล่าสืบต่อกันว่า ครั้งหนึ่งพระพรหมถูกตัดเศียร ลูกสาวทั้ง 12 นางของพระพรหมนี้มีหน้าที่เชิญพานรองรับเศียรพระพรหมออกแห่ทุกปี (ในวันสงกรานต์)โดยผลัดกันปีละนางนางเหล่านี้มีพาหนะต่างกัน นางหนึ่งขี่หนู นางหนึ่งขี่วัว นางหนึ่งขี่เสือ ขี่กระต่าย ขี่พญานาค ขี่งู ขี่ม้า ขี่แพะ ขี่ลิง ขี่ไก่ ขี่สุนัข ขี่หมู ไปตามลำดับ ตามตำนานกล่าวว่าพวกไทยลื้อได้เอาพาหนะที่นางทั้งสิบสองขี่นี่แหละมาใช้เรียกเป็นชื่อปี
 
            เมื่ออ่านตามตำนานนี้แล้ว ก็คงมีคำถามว่า ทำไมจึงเอาปีชวดหรือหนูขึ้นต้น หนูเป็นสัตว์เล็กกว่าเพื่อน ทำไมจึงได้เกียรติอยู่เป็นปีแรกของรอบล่ะ ?
            ตำนานแห่งปีนักษัตรเริ่มต้นตั้งแต่สมัยพุทธกาล พระพุทธเจ้าทรงเชิญสัตว์ต่างๆ มาร่วมงานเลี้ยงก่อนที่พระองค์จะละสังขารไปจากโลกนี้ และหากสัตว์ใดมาถึงงานเลี้ยงได้ 12 ตัวแรก ก็จะได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสัญลักษณ์ของปีนักษัตรทั้ง 12 ปี ปรากฏว่าบรรดาสัตว์ทั้งหลายต่างพากันยินดีเป็นอย่างยิ่งและต้องการที่จะได้เป็นสัญลักษณ์ประจำปีด้วยกันทั้งนั้น จึงต่างเร่งฝีเท้ากันอย่างเต็มเหยียดเพราะต้องการไปให้ถึงงานเลี้ยงเป็นตัวแรก เพื่อจะได้รับเกียรติเป็นสัญลักษณ์ของปีเริ่มต้นของปีนักษัตร ในบรรดาสัตว์มากมายนั้น มีเจ้าหนูตัวกระจ้อยร่อยรวมอยู่ด้วย ถึงแม้มันจะเป็นเพียงสัตว์เล็กๆ แต่มันก็มีความไฝ่ฝันทะเยอทะยานอันสูงส่งที่จะมีชื่อเริ่มต้นของปีนักษัตรด้วยเหมือนกัน แต่มันก็รู้ตัวดีว่า หากมันวิ่งแข่งกับสัตว์อื่นๆ ซึ่งตัวใหญ่และมีพละกำลังมากกว่ามันแล้ว จึงใช้สมองอัจฉริยะคิดแผนการสู่ชัยชนะ เจ้าหนูได้กระโดดเกาะหางวัวใหญ่ที่กำลังวิ่งอย่างเต็มฝีเท้าผ่านหน้ามันไป และแซงหน้าสัตว์อื่นๆไปอย่างรวดเร็ว จนกระทั่งใกล้ถึงเส้นชัย วัวหนุ่มนึกกระหยิ่มยิ้มย่องว่าชัยชนะครั้งนี้จะต้องเป็นของมันอย่างแน่นอน แต่แล้วทันใดนั้นเอง เจ้าหนูน้อยกลับกระโดดแผล็ววิ่งไปบนหลังวัวหนุ่มและถีบตัวเองลอยละลิ่วเข้าสู่เส้นชัยเป็นตัวแรกได้สำเร็จ นั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมหนูถึงเป็นเป็นชื่อแรกของปีนักษัตร นั่นเอง!
 
 
 
           ตำนานเหล่านี้เป็นเพียงเรื่องเล่าสืบต่อกันมาเท่านั้นครับ ไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนและแน่นอนครับ เพราะเรื่องปีนักษัตรเป็นเรื่องที่มีมายาวนานก่อนสมัยพุทธกาลอีก ชาวสุขเกษียณชอบฟังเรื่องเล่าแบบนี้ไหมครับ วันหลังสุขเกษียณจะนำเรื่องเล่าสนุกๆ มาเล่านะครับ 😀
 

ใส่ความเห็น